Nhằm nâng cao nhận thức pháp luật và giáo dục ý thức bảo vệ động vật hoang dã cho thế hệ trẻ, Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai tổ chức phiên tòa giả định xét xử vụ án “Vi phạm các quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” tại Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại Đồng Nai (VNUF2).
Tham dự chương trình có ông Nguyễn Mạnh Dần, Chánh án Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai; ông Nguyễn Phạm Hùng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai; TS. Nguyễn Sỹ Hà, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc phụ trách Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại Đồng Nai cùng đại diện các đơn vị liên quan. Phiên tòa thu hút sự theo dõi của 350 sinh viên đại học chính quy VNUF2.
Phiên tòa giả định được xây dựng trên nội dung vụ án Phạm Vĩnh An, sinh năm 1992, trú tại huyện Trảng Bom, Đồng Nai. Theo nội dung vụ án, từ tháng 7/2024 đến tháng 11/2024, Phạm Vĩnh An sử dụng tài khoản Facebook để liên hệ mua các loại động vật rừng về nuôi nhốt tại nhà và bán lại kiếm lời.
Trong số các động vật An mua có culi nhỏ, kỳ đà vân, khỉ đuôi dài, trăn đất và mèo rừng. Sau khi mua, An đưa các cá thể động vật về nuôi nhốt tại nhà, đồng thời đăng tải hình ảnh, video lên Facebook để tìm người mua. Ngày 3/7/2025, Phạm Vĩnh An bị cơ quan chức năng bắt quả tang đang nuôi, nhốt trái phép các cá thể động vật rừng tại nhà. Kết quả giám định xác định một số cá thể động vật liên quan thuộc nhóm IIB; culi nhỏ và kỳ đà vân thuộc nhóm IB tại Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
Đối với hành vi bị truy tố, Viện kiểm sát nhân dân huyện Trảng Bom truy tố Phạm Vĩnh An về tội “Vi phạm các quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, quy định tại điểm a khoản 2 Điều 244 Bộ luật Hình sự.
Tại phiên tòa giả định, bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội. Kiểm sát viên trình bày luận tội, phân tích tính chất, mức độ hành vi và các tình tiết liên quan; người bào chữa trình bày quan điểm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị cáo.
Phiên tòa được tổ chức với các trình tự tố tụng gồm thủ tục bắt đầu phiên tòa, xét hỏi, tranh luận và phần trình bày của các bên. Qua tình huống được xây dựng từ vụ án cụ thể, sinh viên có điều kiện theo dõi trực tiếp vai trò của Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, người bào chữa và bị cáo trong một phiên tòa hình sự.
Cách thức tổ chức này giúp những quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm được truyền tải thông qua một tình huống cụ thể thay vì chỉ tiếp cận dưới dạng lý thuyết. Từ diễn biến vụ án, sinh viên có thể nhận diện rõ hơn những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, trách nhiệm pháp lý của người vi phạm cũng như những hệ quả có thể phát sinh từ việc săn bắt, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã trái phép.
Đối với sinh viên nhà trường, nội dung phiên tòa có ý nghĩa thiết thực khi gắn kiến thức pháp luật với lĩnh vực học tập và định hướng nghề nghiệp. Bảo vệ rừng không chỉ là gìn giữ tài nguyên rừng mà còn gắn với bảo tồn các loài động vật và hệ sinh thái. Việc hiểu và tuân thủ các quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm vì vậy cũng là một phần trong ý thức trách nhiệm đối với tài nguyên thiên nhiên.
Việc lựa chọn VNUF2 làm địa điểm tổ chức góp phần gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với môi trường đào tạo. Sinh viên không chỉ được trang bị thêm kiến thức pháp lý mà còn có điều kiện hình dung cụ thể hơn mối liên hệ giữa pháp luật, hoạt động xét xử và những vấn đề đặt ra trong thực tiễn bảo vệ thiên nhiên.
Bên cạnh việc cung cấp kiến thức pháp luật, phiên tòa còn gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ động vật hoang dã. Việc ngăn chặn các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, tiêu thụ, mua bán trái phép không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà cần sự tham gia, ý thức của mỗi cá nhân. Trong đó, thế hệ trẻ có vai trò quan trọng trong việc lan tỏa ý thức tôn trọng pháp luật, bảo vệ thiên nhiên và hình thành lối ứng xử có trách nhiệm với môi trường.
Thông qua hoạt động này, Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai và Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong bảo vệ động vật hoang dã. Đây cũng là dịp để các cơ quan tư pháp tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường bằng hình thức trực quan, sinh động, gắn với những vấn đề pháp lý cụ thể trong đời sống.
Từ những trải nghiệm tại phiên tòa, sinh viên VNUF2 có thêm kiến thức và ý thức để chủ động phòng tránh, không tham gia, không tiếp tay cho các hành vi xâm hại động vật nguy cấp, quý, hiếm. Qua đó, thông điệp về thượng tôn pháp luật, trách nhiệm với môi trường và bảo vệ các giá trị tự nhiên được lan tỏa từ nhà trường đến cộng đồng.
Một số hình ảnh tổng hợp:
